Castell Maenorbŷr
Roedd cartref plentyndod Gerallt Gymro yn llawer llai a symlach na’r castell a ddatblygodd dros y blynyddoedd wedi hynny.
Adeiladwyd y rhan fwyaf o’r castell yn ystod y drydedd ganrif ar ddeg. Ymddengys iddo gael ei gipio mewn brwydr oddeutu 1327 ac yn y Rhyfel Cartref tua mis Medi 1645. Mae llawlyfr ar gael.
